Kadınlarda saç dökülmesi, erkeklerde görülen tabloya göre daha sık biçimde belirli bir bölgede gerilemeyle değil, tepe bölgesinde ve saç ayrımı boyunca yaygın seyrelmeyle ortaya çıkar. Bu dağılım, dökülmenin nedenini tek bir başlığa bağlamayı güçleştirir. Bu nedenle kadınlarda süreç, saç ekimiyle değil ayrıntılı bir değerlendirmeyle başlar.
Önce neden, sonra yöntem
Kadınlarda yaygın seyrelmenin arkasında sıklıkla düzeltilebilir nedenler bulunur. Demir eksikliği ve düşük ferritin, B12 ve D vitamini eksikliği, tiroit işlev bozuklukları, doğum sonrası dönem, ağır bir hastalık, ameliyat veya hızlı kilo kaybı ardından gelişen telogen effluvium, polikistik over sendromu, doğum kontrol yönteminde değişiklik ve bazı ilaçlar bu nedenler arasındadır. Bu tablolarda saç yoğunluğu, nedene yönelik tedaviyle belirgin biçimde toparlanabilir ve cerrahi bir işleme gerek kalmaz. Buna karşılık frontal fibrozan alopesi, liken planopilaris ve santral sentrifugal sikatrisyel alopesi gibi iz bırakan hastalıklarda kıl kökünün yerini bağ dokusu alır; hastalık aktifken yapılan ekim de kaybedilir ve bu tablolarda işlem uygun değildir. Alopesi areata ve trikotillomani de ekim endikasyonu oluşturmaz. Bu ayrımlar yapılmadan ekim planlanması, hem gereksiz bir girişim hem de kaybedilmiş bir tedavi zamanı anlamına gelir.
Değerlendirmede neler yapılır?
- Ayrıntılı öykü: dökülmenin başlangıcı, seyri, doğum ve emzirme süreci, ilaçlar
- Saçlı derinin trikoskopla incelenmesi ve dağılımın belgelenmesi
- Çekme testi ve gerekli görülürse fototrikogram ile takip
- Hemogram, ferritin, TSH, B12, D vitamini ve gerektiğinde hormonal tetkikler
- İz bırakan bir hastalık düşünülüyorsa saçlı deri biyopsisi
Saç ekimi kimler için uygun olabilir?
Kadınlarda ekim, dökülmenin nedeni ortaya konduktan ve tıbbi tedavi ile gidilebilecek yol tamamlandıktan sonra gündeme gelir. Saç çizgisinin geriye taşınması, geçmiş bir yüz veya kaş ameliyatına bağlı iz, sınırlı bir bölgede gerileme, çekme tipi (traksiyon) alopeside artık ilerlemeyen alanlar ve tedaviye yanıt alınmış ancak yoğunluk eksiği kalmış durumlar ekimin değerlendirilebildiği örneklerdir. Önemli bir sınır donör alanla ilgilidir: dökülme yaygınsa ense bölgesi de etkilenmiş olabilir ve bu durumda nakledilen kökler de zamanla incelir. Böyle bir tabloda işlem önerilmez. Gebelik ve emzirme döneminde, kontrolsüz sistemik hastalıklarda, kanama bozukluklarında ve aktif saçlı deri hastalığında girişim yapılmaz. Gereken kök miktarı kişiye göre değişir ve muayenede belirlenir.
Tıraş ve uygulama biçimi
Tıraş konusu kadınlarda sık sorulan bir başlıktır. Donör alanda genellikle kısa bir tıraş gerekir; bunun bölgesel yapılabilmesi ve saçla kapatılabilmesi saçın uzunluğuna ve planlanan kök sayısına bağlıdır. Alıcı alanda tıraşsız ya da sınırlı tıraşlı çalışma her kişide mümkün olmaz. Hangi yerleştirme biçiminin uygun olduğu; mevcut saçların yoğunluğu, çalışılacak alanın genişliği ve saçlı derinin yapısı değerlendirilerek belirlenir. Yöntemler arasında bir üstünlük sıralaması yapılmaz.
Riskler ve dikkat edilmesi gerekenler
Mevcut saçların arasına yapılan ekimlerde çevredeki ince saçların geçici olarak dökülmesi (şok dökülme) görülebilir; bu dökülme çoğu kez geri döner, ancak zayıf köklerde kalıcı olabilir. Diğer riskler arasında folikülit, enfeksiyon, uzamış ödem, saç ayrımında düzensiz görünüm, greft tutunmasının beklenenin altında kalması, donör alanda nokta izler ve seyrelme, nadiren skar ve anesteziye bağlı reaksiyonlar yer alır. Altta yatan neden sürüyorsa incelme ekim sonrasında da devam eder; bu nedenle tıbbi takip işlemin ayrılmaz parçasıdır. Olası riskler ve alternatifler işlem öncesinde anlatılır; bilgilendirilmiş onam alınmadan uygulama yapılmaz.
Uygulamaya ait görseller
Önemli. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tavsiye yerine geçmez. Uygulamanın size uygun olup olmadığı, olası riskleri ve beklenen süreç ancak muayene sonrasında, kişiye özel olarak değerlendirilir. Sonuçlar kişiden kişiye değişir; hiçbir sonuç taahhüt edilmez.
Sık sorulan sorular
Her zaman gerekmez. Kadınlarda sıklıkla donör alanda yalnızca ince bir şeridin kısaltıldığı ve üstteki saçlarla kapatıldığı planlamalar yapılabilir; alıcı alanda ise mevcut saçlar korunarak araya ekim mümkün olabilir.
Bunun uygulanabilirliği ekilecek greft sayısına, açıklığın yerine ve saç yoğunluğuna bağlıdır. Geniş alanlarda kesim ihtiyacı artar. Kesim yapılmayan planlamalarda işlem süresi uzayabilir. Hangi seçeneğin sizin için uygun olduğu, dökülme tipi belirlendikten sonra konuşulur.
Verilmez. Kadınlarda dökülme sıklıkla yaygın seyreder ve altında düzeltilebilir nedenler bulunabilir: demir ve ferritin eksikliği, tiroit hastalıkları, D vitamini yetersizliği, doğum sonrası dönem, hızlı kilo kaybı, bazı ilaçlar ve hormonal bozukluklar bunların başında gelir.
Bu nedenle önce tetkiklerle neden araştırılır ve varsa tedavi edilir. Aktif ve nedeni bulunmamış bir dökülme sırasında yapılan ekimden beklenen fayda sınırlı kalabilir. Ekim, nedeni ortaya konmuş ve kalıcı açıklık gelişmiş durumlarda bir seçenek olarak değerlendirilir.
